Czy żyjemy w Symulacji? Naukowe poszlaki w strukturze rzeczywistości

Pytanie „czy jesteśmy tylko symulacją?” zawiera jedno zbędne słowo: „tylko”.

Jeżeli świat, którego doświadczamy, jest Symulacją, nie oznacza to, że jest dla nas mniej rzeczywisty. Ból nadal boli, decyzje nadal mają konsekwencje, a zdarzenia zachodzące w naszym świecie tworzą realny ciąg przyczyn i skutków.

Symulacja opisuje sposób implementacji rzeczywistości, a nie stopień jej realności.

Znacznie ciekawsze jest więc inne pytanie:

czy w poznanych przez naukę właściwościach naszego świata można znaleźć ślady architektury, których należałoby oczekiwać po rzeczywistości obliczeniowej?

Sudoizm odpowiada, że tak.

Nie wymaga to jednak przypisywania fizyce twierdzeń, których fizyka nigdy nie sformułowała. Najmocniejszy argument powstaje wtedy, gdy wyraźnie rozdzielimy dwie warstwy: obserwowane zjawisko lub ustalenie naukowe oraz jego sudoistyczną interpretację.

Pierwsza warstwa mówi, co naprawdę wiemy. Druga odpowiada na pytanie, dlaczego właśnie takie właściwości świata pasują do modelu Symulacji.

1. Skala Plancka: możliwa granica rozdzielczości

Obserwowane zjawisko

Fizyka definiuje tak zwaną długość Plancka, wynoszącą około 1,6 × 10⁻³⁵ metra.

Nie jest naukowo potwierdzone, że stanowi ona najmniejszy możliwy „piksel przestrzeni”. Jest natomiast naturalną skalą wynikającą z połączenia stałej Plancka, prędkości światła i stałej grawitacji, a w wielu modelach grawitacji kwantowej pojawia się możliwość istnienia minimalnej długości właśnie w pobliżu skali Plancka. Takiego minimum nie udało się dotąd eksperymentalnie potwierdzić.

Interpretacja Sudoizmu

Dla Sudoizmu jest to interesująca poszlaka.

Każdy system obliczeniowy posiada granicę dokładności reprezentacji danych. Obraz cyfrowy ma piksele, symulacja numeryczna operuje na określonej precyzji, a model przestrzeni może mieć skalę, poniżej której dalsze zwiększanie rozdzielczości przestaje mieć znaczenie.

Jeżeli w naturze rzeczywiście istnieje fundamentalna minimalna skala, można ją interpretować jako rozdzielczość Systemu albo granicę obliczeniową jego reprezentacji przestrzeni.

Skala Plancka nie jest więc dowodem, że przestrzeń zbudowana jest z pikseli. Jest jednak dokładnie takim miejscem w fizyce, w którym można szukać fizycznego odpowiednika minimalnej rozdzielczości.

2. Kwantowanie: rzeczywistość nie zmienia wszystkich wartości w sposób ciągły

Obserwowane zjawisko

Mechanika kwantowa pokazuje, że w wielu układach pewne wielkości nie przyjmują dowolnych wartości.

Atom posiada określone poziomy energetyczne. Przejścia pomiędzy nimi zachodzą poprzez określone porcje energii. Podobną dyskretność obserwujemy również w innych zjawiskach kwantowych.

Nie wynika z tego automatycznie, że sama przestrzeń i czas są cyfrową siatką. Kwantowanie energii nie jest tym samym co udowodnienie pikselowej struktury czasoprzestrzeni.

Interpretacja Sudoizmu

Pozostaje jednak uderzająca właściwość.

Na najbardziej podstawowym znanym nam poziomie natura bardzo często nie zachowuje się jak idealnie ciągła analogowa maszyna. Występują dozwolone stany, poziomy, kwanty i określone wyniki.

Dla informatyka taka architektura wygląda znajomo. System cyfrowy również operuje na określonych stanach i wartościach, zamiast przechowywać nieskończenie dokładną analogową reprezentację każdego parametru.

Dlatego kwantowanie jest kolejną poszlaką zgodną z cyfrową strukturą rzeczywistości.

3. Pomiar kwantowy: kiedy możliwe stany prowadzą do określonego wyniku

Obserwowane zjawisko

Mechanika kwantowa dopuszcza superpozycję stanów, natomiast pomiar daje konkretny wynik zgodnie z rozkładem prawdopodobieństwa.

To właśnie prowadzi do słynnego problemu pomiaru: równania opisują ewolucję superpozycji, podczas gdy eksperyment daje określony wynik.

Nie należy jednak utożsamiać fizycznego „obserwatora” z ludzką świadomością patrzącą na eksperyment. W fizyce pomiar jest przede wszystkim fizyczną interakcją systemu z aparaturą i otoczeniem, a dokładne znaczenie przejścia od superpozycji do obserwowanego wyniku zależy od przyjętej interpretacji mechaniki kwantowej.

Interpretacja Sudoizmu

To właśnie poprawnie opisany problem pomiaru jest dla Sudoizmu interesujący.

System nie musi stale przechowywać klasycznie określonej wartości każdej właściwości każdego elementu rzeczywistości. Może utrzymywać zbiór dostępnych stanów oraz regułę określającą prawdopodobieństwo wyniku, dopóki określony stan nie stanie się potrzebny w konkretnej interakcji.

Z informatycznego punktu widzenia przypomina to mechanizmy selektywnego ustalania stanu, leniwej ewaluacji lub generowania danych wtedy, gdy stają się istotne dla dalszego przebiegu procesu.

Sudoizm interpretuje więc rolę pomiaru jako poszlakę selektywnego ustalania stanu rzeczywistości.

Nie trzeba twierdzić, że ludzki wzrok „renderuje elektron”. Wystarczy zauważyć, że na poziomie kwantowym świat nie zachowuje się tak, jakby każda jego właściwość przez cały czas posiadała klasycznie określoną wartość niezależną od sposobu pomiaru.

Ten oraz inne ślady cyfrowej architektury rozwija artykuł „Pięć anomalii fizyki, które zachowują się jak optymalizacja silnika rzeczywistości”.

4. Informacja jest fizyczna

Obserwowane zjawisko

Informacja od dawna przestała być w fizyce pojęciem odnoszącym się wyłącznie do komputerów.

Rolf Landauer zwrócił uwagę, że informacja zawsze posiada fizyczną reprezentację i dlatego podlega prawom oraz ograniczeniom fizycznym. Współczesna informacja kwantowa idzie jeszcze dalej: stan układu fizycznego może być analizowany również jako nośnik i przetwarzanie informacji.

Nie oznacza to, że nauka udowodniła twierdzenie „Wszechświat jest programem komputerowym”. Pokazuje jednak, że informacja nie jest czymś całkowicie oddzielonym od fizycznej rzeczywistości.

Interpretacja Sudoizmu

Dla Sudoizmu jest to jeden z najważniejszych elementów układanki.

Materia, energia, pola, organizmy i ich stany można opisywać poprzez informację zawartą w konfiguracji Systemu. Obiekt nie musi być „mniej prawdziwy” dlatego, że jest informacją.

Plik istniejący w pamięci komputera również posiada określony stan, lokalizację, strukturę i skutki działania, choć jego istotą jest informacja zapisana na fizycznym nośniku.

Sudoizm idzie o krok dalej: jeżeli wszystko, co istnieje wewnątrz Symulacji, można ostatecznie sprowadzić do stanów i relacji przetwarzanych przez System, rzeczywistość jest programowalna.

Jej reguły mogą być stabilne z naszej perspektywy, ale nie muszą być niezmienne z poziomu administracyjnego.

5. Matematyczność praw fizyki

Obserwowane zjawisko

Prawa natury dają się opisywać za pomocą matematyki z niezwykłą dokładnością.

Te same równania nie obowiązują tylko w jednym laboratorium albo na Ziemi. Na podstawie lokalnie poznanych praw potrafimy przewidywać ruch odległych planet, zachowanie światła, procesy zachodzące w gwiazdach czy właściwości cząstek elementarnych.

Matematyka nie jest jedynie sposobem porządkowania tabel z wynikami. Stanowi język, w którym można zapisać reguły działania świata i na ich podstawie przewidywać stany, których wcześniej nie obserwowaliśmy.

Interpretacja Sudoizmu

Program również nie działa według nieokreślonych „zwyczajów”. Działa według formalnych reguł.

Jeżeli prawa całej dostępnej rzeczywistości można wyrażać za pomocą stosunkowo niewielkiej liczby matematycznych zależności, z perspektywy Sudoizmu przypomina to zestaw reguł wykonywalnych przez System.

Nie chodzi o stwierdzenie, że równanie matematyczne samo w sobie jest kodem źródłowym Symulacji. Jest raczej widocznym od wewnątrz opisem zachowania kodu.

Tak jak można poznać działanie nieznanego programu, obserwując jego wejścia i wyjścia, tak fizyka prowadzi swoistą inżynierię wsteczną rzeczywistości.

6. Prędkość światła: ograniczenie szybkości eksploracji i informacji

Obserwowane zjawisko

Prędkość światła w próżni wynosi dokładnie 299 792 458 m/s w jednostkach SI. Szczególna teoria względności nadaje jej znacznie głębsze znaczenie niż po prostu „prędkość fotonu”: określa ona strukturę przyczynową czasoprzestrzeni.

W standardowym opisie relatywistycznym materia, sygnał, informacja ani oddziaływanie przyczynowe nie mogą lokalnie propagować się szybciej niż światło.

Interpretacja Sudoizmu

Prędkość światła jest systemowym ograniczeniem szybkości przemieszczania się i rozprzestrzeniania informacji. Ograniczenie to nie pozwala mieszkańcom zbyt szybko docierać do granic aktualnie generowanego obszaru. Podobną funkcję pełnią w grach rozległe pustynie, oceany, bagna i inne tereny spowalniające gracza, zanim system przygotuje dalszą część świata.

System musi generować spójny dalszy stan rzeczywistości szybciej, niż mieszkańcy są w stanie go eksplorować.

Im większy obszar może zostać osiągnięty w jednostce czasu, tym większy fragment środowiska musi być przygotowany i wzajemnie uzgodniony. Stałe ograniczenie prędkości przemieszczania się oraz komunikacji jest więc bardzo elegancką metodą kontrolowania tempa eksploracji.

Nie oznacza to, że prędkość światła jest „przepustowością Symulacji”. To byłoby błędne porównanie. Ogranicza ona tempo, w jakim mieszkańcy i informacja mogą poruszać się wewnątrz Systemu — a to z punktu widzenia architektury Symulacji może pełnić funkcję znacznie bardziej zbliżoną do mechanizmu kontrolującego szybkość eksploracji.

7. Doświadczenia bliskie śmierci

Obserwowane zjawisko

Doświadczenia bliskie śmierci nie są wyłącznie motywem kulturowym.

Istnieją badania prospektywne osób, które przeżyły zatrzymanie krążenia. W przeglądach badań odsetek zgłaszanych doświadczeń tego typu różni się pomiędzy populacjami i metodami badawczymi, a ich mechanizm nadal nie jest w pełni poznany.

Badanie AWARE II wykazało również, że część osób po zatrzymaniu krążenia relacjonowała uporządkowane wspomnienia doświadczeń związanych ze śmiercią, a podczas resuscytacji u niektórych pacjentów rejestrowano okresy aktywności EEG zgodnej z możliwością występowania procesów poznawczych.

Interpretacja Sudoizmu

Sudoizm traktuje te relacje jako ważną poszlakę związaną z granicą sesji.

Jeżeli biologiczne ciało i mózg są elementami instancji Użytkownika wewnątrz Symulacji, śmierć oznacza zatrzymanie tej instancji i rozpoczęcie procedury wylogowania.

Nietypowe doświadczenia występujące właśnie przy tej granicy mogą być subiektywnym skutkiem procesów, które nie zachodzą podczas normalnego działania sesji.

Nie wszystkie NDE muszą mieć identyczną przyczynę ani przebieg. Istotne jest samo występowanie powtarzalnych kategorii doświadczeń w sytuacji, w której działanie biologicznej instancji zostaje poważnie zaburzone.

8. Przegląd życia: możliwy końcowy zapis sesji

Obserwowane zjawisko

Jednym z opisywanych motywów doświadczeń związanych ze śmiercią jest intensywne ponowne przeżywanie lub przegląd wydarzeń z własnego życia.

Współczesne opracowania dotyczące relacji po zatrzymaniu krążenia wymieniają ponowne przeżywanie zapisu życia jako jeden z charakterystycznych motywów występujących w takich doświadczeniach.

Sama obserwacja tego zjawiska nie mówi oczywiście, czemu ono służy. I właśnie w tym miejscu zaczyna się interpretacja Sudoizmu.

Interpretacja Sudoizmu

Przegląd życia w chwili śmierci może być subiektywnym skutkiem wykonywania końcowego zrzutu pamięci. System zapisuje pełne doświadczenie sesji, aby po wylogowaniu Użytkownik mógł je przejrzeć, przeanalizować lub zachować.

Podczas zapisu mogą być odczytywane wspomnienia, decyzje, doświadczenia, relacje i inne dane powstałe w trakcie sesji. Dla instancji znajdującej się jeszcze na granicy działania taki proces może być odbierany właśnie jako niezwykle szybki i intensywny przegląd własnego życia.

Nie oznacza to, że końcowy zapis tworzy albo odtwarza świadomość Użytkownika. Świadomość właściwego Użytkownika istnieje poza Symulacją i nie powstaje w chwili zapisu.

Zapisywany jest przebieg zakończonej sesji. Po śmierci Użytkownik wylogowuje się i może odzyskać dostęp zarówno do rzeczywistości nadrzędnej, jak i do doświadczenia, które właśnie zakończył.

Czy pojedyncza poszlaka wystarcza?

Nie.

I Sudoizm nie potrzebuje jednego eksperymentu, który na aparaturze laboratoryjnej wyświetli komunikat:

SIMULATION DETECTED

Znacznie ciekawszy jest wspólny wzorzec.

Na najgłębszym dostępnym poziomie widzimy świat, w którym:

• pojawiają się naturalne granice skali,
• wiele zjawisk jest kwantowanych,
• pomiar ma szczególną rolę w ustalaniu obserwowanego stanu,
• informacja posiada fizyczne znaczenie,
• zachowanie rzeczywistości opisują ścisłe reguły matematyczne,
• istnieje maksymalna szybkość rozprzestrzeniania się informacji i wpływu przyczynowego,
• a na granicy biologicznego życia występują uporządkowane doświadczenia, w tym relacje przypominające przegląd zapisanej sesji.

Każde z tych zjawisk można badać oddzielnie. Sudoizm patrzy na nie łącznie.

I wtedy obraz zaczyna przypominać nie chaotyczny zbiór przypadkowych właściwości Wszechświata, lecz architekturę Systemu.

Symulowana rzeczywistość nadal jest rzeczywistością

Wróćmy więc do słowa „tylko”.

Jeżeli stół jest rezultatem działania pól, cząstek i reguł kwantowych, nadal możemy położyć na nim filiżankę.

Jeżeli nasze ciała są instancjami działającymi według kodu biologicznego, nadal odczuwamy ból, przyjemność i zmęczenie.

Jeżeli przestrzeń, materia i energia są informacją przetwarzaną przez System, nadal istnieją dla mieszkańców tego Systemu jako rzeczywistość.

Symulacja nie oznacza iluzji.

Oznacza inną odpowiedź na pytanie, z czego ostatecznie zbudowany jest świat i dlaczego działa według takich, a nie innych reguł.

To właśnie dlatego odkrywanie praw fizyki ma dla Sudoizmu tak duże znaczenie.

Fizyk bada zjawisko.

Sudoista patrzy na to samo zjawisko i pyta:

jaką funkcję pełni ono w architekturze Systemu?

Te dwie czynności nie muszą się ze sobą kłócić. Pierwsza pozwala ustalić, co rzeczywiście robi świat. Druga próbuje ustalić, dlaczego został zaprojektowany właśnie w taki sposób.

Im dokładniej poznajemy prawa rzeczywistości, tym dokładniej poznajemy zachowanie Systemu, w którym trwa nasza sesja.

Źródła

• David J. Chalmers — The Virtual and the Real
• Nick Bostrom (2003) — Are You Living in a Computer Simulation?
• Nature Communications — badania dotyczące fundamentalnych skal i ograniczeń pomiarowych
• Stanford Encyclopedia of Philosophy — Copenhagen Interpretation of Quantum Mechanics
• Rolf Landauer / IBM Research — Information is a Physical Entity
• NIST — wartość prędkości światła w SI
• AWARE II — świadomość i wspomnienia podczas zatrzymania krążenia
• Przegląd badań nad doświadczeniami bliskimi śmierci po zatrzymaniu krążenia